Temel Topraklama Nasıl Yapılır?

Temel içine yerleştirilen topraklayıcı beton içerisine gömülerek, toprakla geniş yüzeyli olarak temas etmesi sağlanır. Bu şekilde yapılan topraklamaya temel topraklaması adı verilir. Temel topraklaması potansiyel dengelemesinin etkisini arttırır.

Temel topraklama kuvvetli akım tesislerinde ve yıldırımdan korunma tesislerinde topraklayıcı olarak uygundur. Temel topraklaması, yapı bağlantı kutusunun arkasındaki elektrik tesisinin yada buna eşdeğer bir tesisin ana bölümüdür. Bina temel topraklaması yapılmadan önce inşaat halinde bulunan binaya, bina topraklaması yapılır. Kapalı bir alan içinde ve binanın dış duvar temellerine temel topraklama yapılmalıdır.

Temel Topraklaması Nasıl Yapılır? 

Temel topraklama yapılırken işlem sırası şöyledir;

  • Temel topraklayıcı, kapalı bir ring biçiminde yapılmalı ve binanın dış duvarların temellerine yada temel platformu içine yerleştirilmelidir. Çevresi büyük olan binalarda temel topraklayıcı tarafından çevrelenen alan, enine bağlantılarla 20m . 20m’lik gözlere bölünmelidir.
  • Temel topraklayıcının her tarafı betonla kaplanacak şekilde düzenlenmelidir. Çelik şerit topraklayıcı kullanıldığı zaman, çelik şerit dik olarak yerleştirilmelidir.
  • Temel atılırken binanın dış duvar temellerine yada temelin içerisine yerleştirilir. Temel topraklayıcının her yeri betonla kapatılmalıdır. Beton içinde belirli aralıklarla topraklayıcılar, tutucularla sabitleştirilir. Örnek verirsek 2 m aralıkları 30 cm kazıklar ile sabitlemek gerekir. Beton dökülünce temel topraklayıcılar her tarafta 5 cm betonun içinde kalmalı, son noktalar temel dışına çıkarılmalı ve yeterince esnek bağlantı yapılmalıdır. Bağlantı yerleri her zaman kontrol edilebilir olmalıdır.
  • Temel topraklaması için topraklama firmaları tarafından imalatı yapılan en küçük kesiti 30 mm x 3,5 mm olan galvaniz şerit veya en küçük 10 mm yuvarlak çelik çubuk kullanılır. Çelik, çinko kaplı olabilir yada olmayabilir. Bağlantı filizleri çinko kaplı çelikten yapılmış olmalıdır. Bağlantı kısımları korozyona dayanıklı çelikten olmalıdır.
  • Çelik hasırlı (kuvvetlendirilmemiş) olmayan temel için temel topraklayıcı, temel betonu döküldükten sonra, her yönde en az 5 cm beton içinde kalacak şekilde yerleştirilmelidir. Topraklayıcının beton içindeki yerini sabitlemek için uygun mesafe tutucular kullanılmalıdır.
  • Çelik hasırlı (kuvvetlendirilmiş) temel ve su yalıtım malzemesi içinde yerleştirme için temel topraklayıcı, en alt sıradaki çelik hasır üzerine yerleştirilmeli ve yerini sabitlemek için yaklaşık 2 m’ lik aralıklarla çelik hasırla bağlanmalıdır

Temel Topraklama Yapımında Dikkat Edilmesi Gereken Husus;

Temel topraklama için en küçük kesit 30 mm x 3,5 mm galvaniz şerit yada en küçük çapı 10 mm olan yuvarlak çelik çubuk kullanılır. Bağlantı filizleri çinko kaplı çelikten yapılmalıdır. Bağlantı filizleri korozyona dayanıklı çelikten olmalıdır. Kullanılan galvaniz şerit fiyatları, firmalara göre farklıdır.

Temel topraklama

Temel topraklama

Sadece topraklama bazen yeterli olmaz. Ek olarak temel topraklaması yapılabilir. Topraklama ölçüm cihazı meger ile topraklama ölçümü yapılarak tesisat direncinin yeteri kadar küçük olup olmadığına bakılır. Küçük değilse bağlantı filizinden çıkarılan uçlar, ek olarak yaptığımız topraklama çubukları ile birleştirilir ve uygun bir direnç oluşturulmaya çalışılır.

Topraklama yapılırken kullanılan iletkenler de çok önemli birer faktördür. Toprağın korozyonu betonun korozyonundan fazladır. Bundan dolayı galvenizli çelik ve bakır iletkenler kullanılmalıdır. Temel topraklamasının önemi büyük olduğu için kesinlikle binalar yapılırken bu topraklama dikkate alınmalıdır. Temel topraklaması yıldırımdan korunma tesislerindeki topraklama görevini de üstlenir.

Topraklama ve paratoner tesisatı ve uygulamaları, kurulacak tesislerin güvenliği için önemli etkenlerdir. Çevreyi ve kullanılacak cihazları koruyabilmek için topraklama ve paratoner sistemlerinin topraklama yönetmeliği‘ ne uygun olarak kurulması gerekir.

Temel topraklama hesabı; tesis geriliminden çok toprak hatasından oluşan akımlar için önemlidir.

Temel topraklama hesabı şu şekilde yapılır;

  1. En büyük hata akımının hesaplanması
  2. Toprak akımının büyüklüğü
  3. Yayılma direncinin hesaplanması
  4. Gerilime göre topraklama elemanın seçimi
  5. Adım ve temas gerilimlerinin bulunması

Toprak özgül direnci belirsizliği, yapılan hesap sonuçlarını yanlış çıkarabilir. Aşağıdaki tabloda temel topraklama hesabı ile ilgili bilgi verilmiştir. Tabloya bakarak temel topraklamayı seçilebilirsiniz.

Temel topraklama yapıldıktan sonra uygulama denetçisi tarafından projeye uygun olup olmadığına dair yapılan bir kontroldür. Temel topraklaması kontrol tutanağı aşağıda örnek olarak verilmiştir.

 

* TEMEL TOPRAKLAMA KONTROL TUTANAĞI

İlgili İdare: Yapı Ruhsatı Tarih ve No.: Yapının Adresi: Pafta/ Ada/ Parsel: Yapı İn[1]aat Alanı (m²) ve Cinsi: Kontrol Edilen Yapı Kısmı (Blok): Yapı Sahibi: Yapı Denetim Kuruluşunun Unvanı: Yapı Müteahhidinin Adı: Proje Müellifi / Oda No: Proje Onay Tarihi / No.: Yukarıda belirtilen yapının temel topraklama tesisatı kontrol edilmiş, galvanizli  şerit ve topraklama kazığı ebatlarının projesine uygun olduğu tespit edilmiş, galvaniz  şeridin belirli aralıklarla demir donatıya klemensle bağlandığı görülmüştür. Yapılan temel topraklama tesisatı projesine ve yönetmeliklere uygundur. İş bu tutanak ………/ ……… /………… tarihinde, bir nüshası Yapı Denetim Kuruluşunca ilgili idareye verilmek üzere üç nüsha olarak düzenlenmiştir.

Kontrol Elemanı            Elektrik Tesisatçısı        Müteahhit / Şantiye Şefi Elektrik Mühendisi         Oda Sicil No:   Proje ve Uygulama Denetçisi Elektrik Mühendisi

* Bu bölüm alıntıdır.

Paylaş

*